Prawo jazdy od 17 lat i nowe przepisy drogowe w 2026 roku. Co musi wiedzieć młody kierowca?

Rok 2026 przynosi istotne zmiany w przepisach ruchu drogowego. Nowe regulacje dotyczą przede wszystkim początkujących kierowców, ale obejmują również rowerzystów, użytkowników hulajnóg elektrycznych oraz doświadczonych kierujących. Jedną z najważniejszych zmian jest możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii B już po ukończeniu 17 lat.

Co dokładnie zmienia się w przepisach? Kiedy 17-latek może rozpocząć kurs prawa jazdy i na jakich zasadach wolno mu prowadzić samochód?

Prawo jazdy od 17 lat – od kiedy obowiązują nowe przepisy?

Od 3 marca 2026 roku prawo jazdy kategorii B może uzyskać osoba, która ukończyła 17 lat. Nie oznacza to jednak, że niepełnoletni kierowca otrzymuje takie same uprawnienia jak osoba dorosła.

Młody kandydat może:

• zapisać się na kurs prawa jazdy na 3 miesiące przed ukończeniem 17 lat,
• przystąpić do egzaminu państwowego najwcześniej miesiąc przed 17. urodzinami,
• otrzymać uprawnienia nie wcześniej niż w dniu ukończenia 17 lat.

W przypadku osoby niepełnoletniej rozpoczęcie kursu i przystąpienie do egzaminu wymaga zgody rodzica albo opiekuna prawnego.

Prawo jazdy uzyskane przed ukończeniem 18 lat obowiązuje wyłącznie na terytorium Polski. Za granicą młody kierowca będzie mógł samodzielnie korzystać z uprawnień dopiero po osiągnięciu pełnoletności.

Jazda 17-latka tylko z doświadczonym opiekunem

17-letni kierowca nie może od razu samodzielnie prowadzić samochodu. Przez 6 miesięcy od uzyskania prawa jazdy, jednak nie dłużej niż do ukończenia 18 lat, musi jeździć w towarzystwie doświadczonego kierowcy.

Opiekun młodego kierowcy musi:

• mieć ukończone co najmniej 25 lat,
• posiadać prawo jazdy kategorii B od minimum 5 lat,
• w ciągu ostatnich 5 lat nie mieć zakazu prowadzenia pojazdów,
• podczas jazdy nie znajdować się pod wpływem alkoholu ani środka działającego podobnie do alkoholu,
• zajmować przednie miejsce pasażera.

Zadaniem opiekuna jest obserwowanie sytuacji na drodze, pomaganie w podejmowaniu właściwych decyzji oraz reagowanie na potencjalnie niebezpieczne zachowania młodego kierowcy.

17-letni kierowca i bezwzględne 0,0 promila

Niepełnoletniego kierowcę obowiązuje całkowity zakaz prowadzenia samochodu po spożyciu alkoholu. Dopuszczalna wartość wynosi dokładnie:

• 0,0 promila alkoholu we krwi,
• 0,0 mg alkoholu w 1 dm3 wydychanego powietrza.

W przypadku kierowców pełnoletnich stan po użyciu alkoholu rozpoczyna się zasadniczo od 0,2 promila. Młody kierowca nie może jednak korzystać z tego limitu. Dozwolony poziom alkoholu wynosi dla niego zero.

Czy 17-latek może pracować jako kierowca?

Do ukończenia 18 lat młody kierowca nie może podejmować pracy zarobkowej polegającej na prowadzeniu samochodu. Ograniczenie obejmuje między innymi:

• przewóz osób,
• przewóz rzeczy,
• pracę kuriera,
• dostarczanie jedzenia samochodem,
• pracę kierowcy taksówki,
• inne usługi transportowe.

Samo posiadanie prawa jazdy w wieku 17 lat nie daje zatem możliwości wykonywania zawodu kierowcy ani realizowania odpłatnych dostaw samochodem.

Do ukończenia 18 lat obowiązują również dodatkowe ograniczenia dotyczące przewożenia niepełnoletnich pasażerów bez obecności wymaganego opiekuna.

Okres próbny dla młodego kierowcy

Od 3 września 2026 roku osoby, które po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kategorii B, zostaną objęte okresem próbnym.

W przypadku pełnoletnich kierowców okres próbny potrwa 2 lata. Osoba, która uzyska prawo jazdy między 17. a 18. rokiem życia, będzie objęta okresem próbnym przez 3 lata, jednak nie dłużej niż do ukończenia 20 lat.

W praktyce oznacza to, że:

• kierowcę pełnoletniego obejmie zasadniczo dwuletni okres próbny,
• kierowcę niepełnoletniego – trzyletni okres próbny,
• okres próbny zakończy się najpóźniej w dniu jego 20. urodzin.

Nowe zasady okresu próbnego nie działają wstecz – obejmują osoby, które po raz pierwszy uzyskają prawo jazdy kategorii B od dnia wejścia tych regulacji w życie.

Zero alkoholu przez cały okres próbny

Bezwzględna trzeźwość będzie obowiązywała nie tylko 17-latków. Każdy kierowca objęty okresem próbnym musi zachować poziom:

• 0,0 promila alkoholu we krwi,
• 0,0 mg alkoholu w wydychanym powietrzu.

Zakaz obejmuje także prowadzenie pojazdu po użyciu środków działających podobnie do alkoholu.

Oznacza to, że początkujący kierowca przez cały okres próbny nie będzie mógł prowadzić nawet wtedy, gdy stężenie alkoholu nie przekracza limitu obowiązującego pozostałych kierowców.

12 punktów karnych i obowiązkowe szkolenie

Początkujących kierowców obejmie niższy limit punktów karnych. Po przekroczeniu 12 punktów kierowca zostanie skierowany na praktyczne szkolenie dotyczące zagrożeń w ruchu drogowym, organizowane w ośrodku doskonalenia techniki jazdy.

Szkolenie ma pokazać między innymi:

• konsekwencje nadmiernej prędkości,
• wpływ prędkości na drogę hamowania,
• ryzyko utraty panowania nad pojazdem,
• znaczenie właściwej obserwacji drogi.

Nieodbycie szkolenia w wyznaczonym terminie może skutkować zatrzymaniem prawa jazdy. Dodatkowo przekroczenie 20 punktów w pierwszym roku od uzyskania uprawnień prowadzi do ich cofnięcia.

Wykroczenia podczas okresu próbnego

Nie każde wykroczenie automatycznie przedłuża okres próbny. Przepisy wskazują katalog poważnych naruszeń, do których należą między innymi:

• przekroczenie dozwolonej prędkości o ponad 30 km/h,
• nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu,
• przejazd na czerwonym świetle,
• stworzenie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu,
• prowadzenie pojazdu po użyciu alkoholu.

Jeżeli początkujący kierowca popełni w okresie próbnym dwa wskazane w ustawie wykroczenia, zakończone prawomocnymi rozstrzygnięciami, okres próbny zostanie przedłużony o kolejne 2 lata.

Trzecie takie wykroczenie może skutkować cofnięciem prawa jazdy. Utrata uprawnień grozi również za jedno przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, na przykład jazdę w stanie nietrzeźwości.

Utrata prawa jazdy za przekroczenie prędkości poza terenem zabudowanym

Kierowca może stracić prawo jazdy na 3 miesiące nie tylko za przekroczenie prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym.

Od 3 marca 2026 roku ta sama sankcja obowiązuje również za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na drodze:

• jednojezdniowej,
• dwukierunkowej,
• znajdującej się poza obszarem zabudowanym.

Rozszerzenie przepisów nie dotyczy każdej drogi poza miastem. Kluczowe znaczenie ma jej konstrukcja – musi być to droga jednojezdniowa, na której ruch odbywa się w obu kierunkach.

Jazda pomimo zatrzymania prawa jazdy

Od 3 września 2026 roku znacznie surowsze konsekwencje grożą osobie, która będzie prowadziła pojazd w okresie czasowego zatrzymania prawa jazdy.

Zamiast dotychczasowego przedłużenia okresu zatrzymania kierowcy mogą zostać cofnięte wszystkie posiadane uprawnienia na 5 lat. Po upływie tego okresu konieczne będzie ponowne spełnienie warunków wymaganych do odzyskania prawa jazdy, w tym zdanie egzaminu państwowego.

Prowadzenie samochodu mimo zatrzymanego prawa jazdy nie jest więc sposobem na przeczekanie trzymiesięcznej kary – może oznaczać utratę wszystkich kategorii uprawnień na kilka lat.

Nowe ograniczenia dla dzieci na hulajnogach elektrycznych

Zmieniają się również zasady korzystania z hulajnóg elektrycznych przez dzieci. Samodzielne poruszanie się hulajnogą elektryczną po drodze publicznej będzie dozwolone zasadniczo od ukończenia 13 lat.

Dzieci młodsze mogą korzystać z hulajnogi elektrycznej w strefie zamieszkania wyłącznie pod opieką osoby dorosłej. Poza strefą zamieszkania dziecko poniżej wymaganego wieku nie może samodzielnie poruszać się takim pojazdem po drodze publicznej.

Obowiązkowe kaski dla dzieci do 16 lat

Osoby, które nie ukończyły 16 lat, muszą korzystać z kasku ochronnego podczas jazdy:

• rowerem,
• rowerem z napędem,
• hulajnogą elektryczną,
• urządzeniem transportu osobistego, takim jak deskorolka elektryczna czy urządzenie samobalansujące.

Obowiązek dotyczy również dzieci przewożonych rowerem, na przykład w foteliku lub przyczepce. Wyjątek może mieć zastosowanie, gdy konstrukcja urządzenia zapewnia fabryczne pasy bezpieczeństwa albo inne rozwiązanie wykluczające prawidłowe używanie kasku.

Ciągniki rolnicze pojadą szybciej

Nowelizacja podnosi maksymalną dopuszczalną prędkość ciągników rolniczych. Mogą one poruszać się z prędkością do 40 km/h, zamiast wcześniejszego limitu wynoszącego 30 km/h.

Kierowca ciągnika nadal musi dostosować prędkość do warunków na drodze, rodzaju przewożonego ładunku, widoczności oraz możliwości technicznych pojazdu.

Samochody elektryczne i wodorowe na buspasach do 2028 roku

Możliwość poruszania się buspasami przez pojazdy elektryczne i napędzane wodorem została przedłużona do 31 grudnia 2027 roku. Od 1 stycznia 2028 roku przywilej ten przestanie obowiązywać, chyba że przepisy zostaną ponownie zmienione.

Zarządca drogi może uzależnić korzystanie z buspasa przez samochody elektryczne od liczby przewożonych osób.

Motocykle nie mają jednego, ogólnopolskiego prawa do korzystania ze wszystkich buspasów. Mogą poruszać się po konkretnym buspasie wtedy, gdy dopuszcza to jego oznakowanie lub organizacja ruchu ustanowiona przez zarządcę drogi. Przed wjazdem należy więc zawsze sprawdzić oznaczenia znajdujące się na danym odcinku.

Co nowe przepisy oznaczają dla kandydatów na kierowców?

Możliwość uzyskania prawa jazdy kategorii B w wieku 17 lat pozwala wcześniej rozpocząć zdobywanie doświadczenia. Pierwsze miesiące jazdy odbywają się jednak pod nadzorem doświadczonego opiekuna i przy znacznie bardziej restrykcyjnych zasadach.

Dla młodego kierowcy szczególnie ważne będą:

• całkowity zakaz prowadzenia po alkoholu,
• obowiązek jazdy z opiekunem,
• zakaz pracy zarobkowej jako kierowca przed ukończeniem 18 lat,
• niższy próg punktów karnych,
• wydłużony okres próbny,
• poważne konsekwencje kolejnych wykroczeń.

Wcześniejsze rozpoczęcie kursu nie powinno oznaczać szybszego i powierzchownego przygotowania do egzaminu. Dobre szkolenie ma nauczyć nie tylko obsługi samochodu, lecz przede wszystkim przewidywania zagrożeń, bezpiecznego podejmowania decyzji i właściwego zachowania w rzeczywistym ruchu drogowym.

Prawo jazdy od 17 lat – zacznij przygotowania wcześniej

Osoba planująca uzyskanie prawa jazdy w wieku 17 lat może zapisać się na kurs już 3 miesiące przed urodzinami. Warto wykorzystać ten czas na dobre przygotowanie teoretyczne i praktyczne, zamiast traktować kurs jedynie jako sposób na szybkie dopuszczenie do egzaminu.

W Szkole DRIFT pomagamy kandydatom przygotować się do samodzielnej, odpowiedzialnej i bezpiecznej jazdy. Wyjaśniamy aktualne przepisy, uczymy prawidłowych reakcji na zagrożenia i przygotowujemy do sytuacji, z którymi młody kierowca spotka się po uzyskaniu prawa jazdy.